شنبه 27 بهمن 1397 10 جمادی‌الثانی 1440 Saturday 16 February 2019

.

.

.

آفتهای جهان اسلام و راههای اصلاح و تحول 2
1397/08/14 91

آفتهای جهان اسلام و راههای اصلاح و تحول 2

 دکتر سید احمد زرهانی(قسمت دوم)

 

پیش از این درباره آفت تفرقه در جهان اسلام و ضرورت دستیابی به وحدت اسلامی، مطالبی ذکر گردید، اکنون آفتی دیگر مورد بررسی قرار می‌گیرد.

2) وابستگی به استعمار و رواج استبداد در برخی از کشورهای اسلامی 

استبداد داخلی و استعمار خارجی در سده‌های اخیر، بلای جان سرزمین اسلامی بوده و از این رهگذر، به دنیای اسلام، مصیبتهای زیادی رسیده است. مصلحان دینی و متفکران اسلامی، در دو قرن اخیر در راه مبارزه با این دو پدیده درهم تنیده، مجاهدت چشمگیری داشته‌اند، با این حال، هنوز آثار شوم استبداد و استعمار، جهان اسلام را رنج می‌دهد. برخی از دولتمردان کشورهای مسلمان، مرعوب غرب و قدرتهای استکباری می‌باشند و در اثر تفکر غلط و آموزه‌های استعماری، منافع ملل خود را فدای خواست قدرتهای سلطه‌گر می‌کنند و از بابت این وابستگیها، نه تنها شرمنده نیستند، بلکه خود را هوشمند و مدافع مصالح سرزمینهای خود قلمداد می‌کنند. مبنای این وابستگی و خودباختگی، افراط در اعتماد به بیگانگان و سپردن بطانه دولت و ملت خویش به استعمارگران و سودجویان بین‌المللی است. در روند بیداری اسلامی و قیام ملل مسلمان منطقه، روشن شد که برخی از سران وابسته این کشورها چوب خوش خیالی و اعتماد و دوستی با اجانب را خورده‌اند و مصالح ملتهای خود را نادیده گرفته‌اند. 

قرآن مجید می‌فرماید: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى أَوْلِيَاءَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ».(1)

پذیرش ولایت بیگانگان، منتهی به انحراف، انحطاط، ظلم و سقوط می‌شود. اگر امرای کشورهای اسلامی، زیر یوغ استعمارگران نمی‌رفتند، نه با خفت ساقط می‌شدند و نه دستشان تا مرفق به خون مردم بی‌گناه آلوده می‌گردید. جرم سنگین این حاکمان جور، در وهله اول سپردن بطانه خود به دستگاههای امنیتی استعمارگران است. آنان به جای اعتماد به خودی، اطلاعات محرمانه و رازهای کشورهای خود را به دشمنان داده‌اند. 

قرآن مجید می‌فرماید: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا بِطَانَةً مِنْ دُونِكُمْ لَا يَأْلُونَكُمْ خَبَالًا وَدُّوا مَا عَنِتُّمْ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَاءُ مِنْ أَفْوَاهِهِمْ وَمَا تُخْفِي صُدُورُهُمْ أَكْبَرُ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآَيَاتِ إِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُونَ».(2)

نتیجه این اعتماد بیجا به بیگانگان، شرّ و فسادی است که دشمنان در کشورهای مسلمان به وجود آورده‌اند و در پرتو آن، ثروتهای مسلمانان را به یغما می‌برند. وابستگان به استعمار، چون پایگاه مردمی ندارد، روی به استبداد و سرکوب آزادی‌خواهان می‌آورند و مرتکب اختناق و به بند کشیدن آزادی‌خواهان و حق‌طلبان می‌گردند. راه نجات از این آفت، روشنگری در افکار عمومی و بازشناسی تعالیم اسلامی و تبیین حقوق مردم و ایجاد موانع اجتماعی، فرهنگی و سیاسی بر سر راه سلطه‌گران است. در این عصر که دستگاههای امنیتی غرب، با اغراض سیاسی روی به اسلام هراسی آورده‌اند و چهره اسلام و مذاهب اسلامی را مخدوش جلوه‌گر می‌سازند، بر عالمان و متفکران اسلامی است که راه روشن اسلام ناب محمدی(ص) را به جوانان جهان اسلام نشان دهند و با ترویج اندیشه نه شرقی و نه غربی، راهکار مردم‌سالاری دینی را به ملل مسلمان معرفی کنند. نظریه مردم‌سالاری دینی که امروز تبدیل به یک منش حکومتی شده است، دوای درد کهنه استعمار و استبداد به شمار می‌آید. در این نظام حکومتی، اسلام و مردم در یک مسیر عزت آفرین حرکت می‌کنند و مردم در پرتو یکتاپرستی و با رعایت عقلانیت دینی، حقوق و مصالح خود را از تجاوز استعمارگران و خودخواهان مصون نگاه می‌دارند و پشتوانه‌ای برای جلوگیری از احیای استعمار و استبداد به شمار می‌آیند. اگرچه دیکتاتورها و حاکمان وابسته در کشورهای اسلامی، خود را مردم‌دار نشان می‌دهند، ولی در عمل، اعتقادی به حاکمیت مردم ندارند و آنان را به حساب نمی‌آورند. از این رو نه ارجی برای آزادی بیان و قلم قائلند و نه وقعی به آراء و اندیشه‌های صاحب‌نظران می‌نهند و راه خود را می‌روند و تنها برای مردم حق گوش کردن و پذیرفتن و چرا نگفتن را به رسمیت می‌شناسند!

در حالی که خداوند سبحان به پیامبر عزیز خود می‌فرماید: «... وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ ...»(3)

و در توصیف خط مشی مؤمنان می‌فرماید: «... وَأَمْرُهُمْ شُورَى بَيْنَهُمْ ...».(4)

اگر راه نجات از تفرقه اعتصام بحبل الله و روی آوردن به قرآن و سنت و عترت رسول خدا(ص) و حفظ موازین اخلاقی و زندگانی در حصن اخوت و برادری است، راه نجات از استعمار و استبداد، افزون بر اتحاد اسلامی، حرکت آگاهانه به سمت نظام حکومتی مردم‌سالاری دینی و به رسمیت شناختن حقوق ملتها و نفی سبیل و سلطه اجانب بر سرزمینهای مسلمانان و اجتناب از سرسپردگی و دوستی با بیگانگان و مستکبران است. حوزه‌های علمیه و دانشگاههای جهان اسلام، در مقام راهگشایی برای ملتهای مسلمان، نقش مؤثّر و سازنده‌ای در تنویر افکار عمومی و نظریه‌پردازی و ارائه طریق دارند. برگزاری اجلاس بیداری اسلامی در ایران و سخنان پرمغز مقام معظم رهبری، راهبرد درخشانی برای زدودن آفتهای تفرقه و استعمار و استبداد از جوامع اسلامی است و می‌تواند سرمشق ابتکارهای دیگری واقع شود.

پی‌نوشتها

1. مائده، 51.

2. آل عمران، 118.

3. آل عمران، 159.

4. شوری، 38.

 

0 نظر

  1. محبوب‌ترین‌ها
  2. آخرین‌ها
  3. ویژه‌ها